roze-gevangenis-tessa-biemans-ongekunsteld

De taal van de popmuziek

Alle popmuziek klinkt hetzelfde. Als iemand iets maakt wat niet zo klinkt als de popmuziek die al bestaat, wordt het ‘alternatief’ genoemd. De muziek en de tekst zijn simpel, maar ook op dezelfde manier simpel. Oprechte verhalen vind je er vaak niet. Maar betekent dit dat alle popartiesten met oppervlakkige nummers oppervlakkige verhalen te vertellen hebben?

Optimisme, maar waarover?

De nieuwe EP ‘Follow Me’ van de Utrechtse band A Brighter Light klinkt enorm optimistisch. Het genre ligt ergens tussen singer-songwriter en folkachtige pop in. De nummers klinken aangenaam, blijven goed hangen, zijn netjes gespeeld en netjes gezongen, met stemmen die zeker mooi zijn. Ik geloof meteen dat de artiesten oprecht muziek maken.

Toch hoor ik niets op deze EP wat ik nog niet eerder heb gehoord. Nu is dat op zichzelf niet eens zo erg; er is al zoveel muziek gemaakt dat het moeilijk is om écht origineel te zijn. Het valt me alleen op dat ik niets nieuws hoor omdat ik geen oprecht verhaal hoor. De muziek is leeg. Dit is het gemakkelijkst te illustreren aan de hand van wat voorbeelden uit de teksten: ‘We find it hard to love through all the hate’, ‘I’m picking up the pieces of my heart’, ‘I’m crying in my heart’ en ‘I’ve got this stain on my heart’. Hoe vaker je de woorden ‘haat’, ‘liefde’ en ‘hart’ gebruikt, hoe betekenislozer ze worden. Het enige dat we uit dit soort teksten kunnen afleiden, is dat iemand liefdesverdriet heeft of het jammer vindt dat er zoveel haat is in de wereld. Die dingen zijn herkenbaar, maar zo algemeen dat ze ons niets zeggen over wat de tekstschrijver nu precies voelt.

Het is opvallend dat alle nummers van de EP over liefde gaan. Toch kan ik me na het luisteren niet voor de geest halen waar die liefde vandaan komt, waarom de schrijver houdt van wie hij houdt. Ik weet niets over hem of die geliefde persoon. De zanger zégt wel dat hij liefde voelt, maar ik kan het bijna niet geloven. Google weet nog dat er vroeger op de website van A Brighter Light stond geschreven: ‘A Brighter Light makes sincere music about early love, lost love, dark love and sexy love.’ Het is tekenend dat er niets tussen staat als ‘true love’ of ‘old love’. Het lijkt te gaan over over iets oppervlakkigers dan liefde, eerder een simpele aantrekkingskracht of afhankelijkheid.

De gebreken van de taal van de popmuziek

Inmiddels presenteert A Brighter Light zich anders: ‘A Brighter Light makes sincere pop-folk music.’ Het gaat dus blijkbaar niet alleen maar over liefde. Toch is dat het enige waar ik iets over hoor. En zou de folk zijn toegevoegd om toch iets minder pop te lijken en zo iets meer een eigen identiteit te fabriceren? Waarom klinkt het dan allemaal zo oppervlakkig en identiteitsloos?

Om nu de vraag van het begin over A Brighter Light te beantwoorden: wat betekent het dat de muziek en de teksten van A Brighter Light oppervlakkig zijn? Wil dat zeggen dat de liefde waarover ze schrijven werkelijk zo oppervlakkig is? Dat geloof ik niet. De bandleden hebben zeker herinneringen en gevoelens die de moeite waard zijn om naar muziek vertaald te worden. Ik denk dat A Brighter Light wel degelijk probeert deze verhalen te vertellen, maar een taal spreekt waarin de verhalen niet over te brengen zijn; de taal van de popmuziek. Als je alleen de woorden gebruikt die al duizenden keren zijn gebruikt om een oppervlakkige boodschap door te geven, hoe druk je er dan oprechtheid mee uit? Het is toch ontzettend zonde als een band kan spelen, maar zo bang is om risico’s te nemen dat hij zijn eigen verhalen niet kan vertellen?

Nu wil ik niet beweren dat popmuziek per definitie geen oprecht verhaal kan overbrengen. Het probleem is dat er veel onoprechte verhalen verteld worden, met steeds dezelfde woorden en uitdrukkingen, waardoor die hun betekenis verliezen. Met ‘de taal van de popmuziek’ bedoel ik de verzameling van deze woorden en uitdrukkingen. Als je een verhaal wilt overbrengen, kun je niet uitsluitend de taal van de popmuziek gebruiken. Gelukkig is er genoeg popmuziek die zich hier niet toe beperkt en hoeft A Brighter Light zeker niet van genre te wisselen om de verhalen te vertellen. Wel zou het beter werken als de bandleden, bij het voelen van liefdesverdriet, niet grijpen naar de eerste de beste formulering die de taal van de populaire muziek of lectuur te bieden heeft, zoals ‘crying in my heart’. Zeg wat je echt voelt, niet hoe je denkt dat jouw gevoel genoemd wordt.

Met simpelheid is niets mis, met leegheid wel. Eigenheid is essentieel voor een ‘sincere pop-folk’-band. De bandleden kennen vast ook veelzeggende plaatsen die prachtig als albumcover gebruikt kunnen worden, in plaats van een plaatje van een landschap met een kleurenfilter erover. Het is echt wel mooi, maar had zo van Pinterest kunnen komen. Als A Brighter Light zijn eigen verhalen vertelt en ook nog eens zijn eigen geluid en taal gebruikt, zie ik helemaal voor me hoe de bandleden staan te spelen op een zomers festival. Aangezien het met hun optimisme wel goed, zit moet dit een haalbaar streven zijn.

Ontvang onze nieuwsbrief

Ben je het oneens met de schrijver of heb je een interessante toevoeging?

Schrijf je artikel!

Wees niet bang:
Je wordt goed begeleid door de eindredactie. Bovendien krijgt je artikel een visuele prikkel van onze beeldredactie.