kardashians-boyd-koers-ongekunsteld

Lucratieve privacy

Sterren staan op een platform en vanaf dat platform spreken zij tot ons. Ze delen hun banale details met ons – vrijwillig, maar ook ongewild – en wij normale mensen staan klaar om deze onbenulligheden op te vangen en gulzig te consumeren. Ik zag de tentoonstelling Amy Winehouse: A Family Portrait en de theatervoorstelling Privacy van Wunderbaum en De Warme Winkel. Beide gaan over privacy, en hoe die met ons stervelingen gedeeld wordt.

Net keek ik op de Facebookpagina van Kim Kardashian West. Die is publiek. Er staat vermeld dat het een verified page is. Het is dus de enige officiële pagina van de enige echte Kim Kardashian West. Kim Kardashian West wordt op de Facebookpagina geïntroduceerd als een public figure. Kim is van beroep dan ook niet veel meer dan dat. In de family reality show ‘Keeping Up with the Kardashians’ speelde ze een glansrijke rol van zichzelf. Haar kunde is voornamelijk haar lichaam en de wijze waarop ze haar lichaam weet te kapitaliseren. Op de Facebookpagina staat een foto van haar met haar man Kanye West en hun kind South West. De foto is door haar zelf gedeeld en daarom authentiek. Er zijn geen paparazzi aan te pas gekomen. Waarschijnlijk wel een pr-manager, om Kardashians goed-gecureerde sterrenidentiteit te bewaken. Identiteit op internet is zonder twijfel schijnidentiteit, want altijd geregisseerd, maar die van haar wordt professioneel geregisseerd.

Ont- en verhulling

Toen ik googlede naar Kim Kardashian vond ik een artikel met de relevante overweging: Is Kim Kardashian the new Jeff Koons? Kunstenaar Jeff Koons wordt in het artikel als narcist getypeerd, omdat hij zijn eigen leven als onderwerp relevant genoeg vind voor zijn kunst. Koons wist zijn ‘persoonlijke’ liefdesrelatie in kunstvorm op de markt te brengen. In de voorstelling Privacy van de gezelschappen Wunderbaum en De Warme Winkel geven de acteurs Wine Dierickx en Ward Weemhoff een impressie van de gekapitaliseerde liefdesrelatie van Jeff Koons. Koons was begin jaren negentig samen met pornoactrice Ilona Staller, ook wel bekend als Cicciolina. Cicciolina wordt vertolkt door Wine als een dommige pornoster die nooit de lakens zou delen met Adolf Hitler. Seks met Silvio Berlusconi wil ze dankzij al zijn charme toch zeker wel, maar bij man Jeff valt alles pas echt op zijn plek. Bij hem voelt ze zich machtig. Samen waren zij een levend kunstwerk, dat door Jeff omgegoten werd tot kitschy bustebeelden of kleurrijke pornofoto’s. In deze beelden en foto’s is te zien hoe Jeff Koons bij Cicciolina binnenkomt. Ik verbaas me over wat er mij gedeeld wordt. Misschien ben ik gewend geraakt aan verhulling, want wordt er door andere sterren vaak gespeeld met iets bijna laten zien? Rihanna droeg in 2014 een transparante jurk van diamanten met daaronder enkel een huidskleurige string. Zo ongeveer alles was te zien, er werd bijna niets aan de verbeelding overgelaten, en nog aanbidden miljoenen fans alles van haar. Rihanna is niet de enige die zichzelf blootgeeft. Er zijn ontelbare instagramkoninginnen die de oude burleske truc van verhulling achter zich hebben gelaten. Totale onthulling is in de popcultuur kennelijk even consumeerbaar als (gedeeltelijke) verhulling.

Het authentieke privéleven on stage

Acteurs Wine Dierickx en Ward Weemhoff zijn in het echte leven een stel. Op de voorstelllingsposter van Privacy geven zij zich bloot in een             re-enactment van het zelfportret dat fotograaf Ed van der Elsken in 1971 schoot van zichzelf met zijn vrouw. Van der Elsken deelde veel van het privé in zijn leven. De geboorte van zijn kinderen legde hij vast en gaf hij in fotoboeken uit. In de voorstelling Privacy delen ook Wine en Ward de geboorte van hun kind. Ward had slecht werkend zaad, en Wine had ooit last van chlamydia, dus zij moesten een slepend ivf-traject in om een kind te kunnen krijgen. Ik weet niet goed waarom ik dit met de lezer deel. Ik smul niet van andermans leed. De acteurs hebben er in elk geval voor gekozen deze fase uit hun leven theatraal te vertolken. Naakt, met alleen het script voor hun geslacht, schreeuwen ze de banale details van hun privéleven naar ons toe. Deze steriele vertaling van hun leven ontvangt veel gelach uit de zaal. Ik lijk de enige in het publiek die er niet om kan lachen. Als ik zou lachen, zou dat dan geen leedvermaak zijn? Ik leef mee met hun ervaringen en vind ze sneu. Of mag ik er wel om lachen, want spelen de twee eigenlijk een spel met ons? Zij hebben immers de regie over wat ze met het publiek delen. Misschien hebben Wine en Ward wel helemaal nooit een ivf-traject doorlopen, en spelen ze slechts met het effect van authenticiteit. Want consumeert publiek liever het ‘echte’ dan het ‘verzonnen’ verhaal?

They tried to put my shoes on display but I said, ‘No, no, no’.

In de tentoonstelling Amy Winehouse: A Family Portrait in het Joods Historisch Museum in Amsterdam werd Amy Winehouse als zangeres, persoon en Joodse neergezet. En ook hier bekroop mij een akelig gevoel. Ligt het er niet dik bovenop dat de familie van Amy Winehouse, die deze tentoonstelling mogelijk heeft gemaakt, en het Joods Historisch Museum aan het levende succes van de dode Amy Winehouse geld proberen te verdienen? De tentoonstelling verscheen eerder in de Joodse musea in Londen, Wenen, Tel Aviv en San Fransisco. Net als de documentaire Amy (2015), die na de dood van Winehouse werd uitgebracht, reist zij de wereld over. Ik stuit bij binnenkomst op een paar ballerina’s die Amy heeft gedragen. Ik ken ze van de paparazzifoto’s die altijd voorbijkwamen. Ernaast hangt een foto waar ze de desbetreffende ballerina’s draagt. Verderop in de tentoonstelling is een greep uit de familiefoto’s van Winehouse te zien. Op de foto’s prijkt steeds het gezicht dat de wereld zo goed heeft leren kennen, verder zijn het familiefoto’s die iedereen in zijn bezit kan hebben. Ik vraag me af of deze tentoonstelling voor superfans is. Ik vind Amy’s muziek prachtig, maar haar kledingstijl afgrijselijk en haar familiefoto’s zijn niet buitengewoon. Wie moet dit zien?

Een kijkje in het PrivÉleven van

Het Joods Museum schrijft: ‘Waarom trekt de tentoonstelling zo’n groot publiek? Waarschijnlijk omdat deze niet het overheersend tragische beeld van Amy schetst, maar juist een minder bekende kant van haar leven laat zien. De bezoeker krijgt een kijkje in Amy’s privéleven en ziet haar als tiener en jonge vrouw die nog niet beïnvloed is door de enorme media-aandacht en sensatiezucht die haar later fataal werden.’

Exploiteert deze tentoonstelling niet evengoed, al dan niet in een ander jasje, de wil van het publiek om Amy te consumeren? Amy Winehouse droeg de ballerina’s waarschijnlijk niet om het paar ooit in een vitrine aan het grote publiek te tonen. Ze deelde haar liefdesleven eigenhandig in haar muziek. Al haar liedjes zijn persoonlijk, omdat de gebeurtenissen in haar leven de motivatie gaven om muziek te schrijven. Haar ongekende populariteit zorgde ervoor dat de pers, onvrijwillig, meer van haar leven deelde dan zij zelf verkoos. Er viel namelijk geld aan te verdienen.

Jeff Koons en de nieuwe Koons, Kim Kardashian en anderen kiezen er zelf voor om geld te verdienen aan de vraag van het publiek om het banale privéleven. De sterren hebben het makkelijk, zij hebben al een platform van glitter & glamour waarop ze zich kunnen bewegen, maar wij gewone stervelingen kunnen het, weliswaar vanaf de grond, evengoed uitproberen. Dus hier een gratis tip: kapitaliseer je privacy, en de ketel met goudstukken zal aan het einde van de regenboog te vinden zijn. Wees alleen voorzichtig. Het kost ook wat. Kim Kardashian is laatst aan haar gebrek aan privacy bezweken. Sinds de Instagramkoningin een foto van haar kostbare diamanten ring – goed voor vier miljoen – op Instagram postte, haar adres incluis, en ze diezelfde avond bruut van haar ring werd beroofd, poste ze veertien weken niets. Alleen de paparazzi schoot wat stiekeme plaatjes van haar, haastige beelden van een in verhullende truien omwikkeld persoon. Ze is sinds een paar weken weer online. Haar leven is weer net zo publiek als tevoren, maar miste de wereld Kim?

De voorstelling Privacy is in februari nog op een aantal plekken te zien. De tentoonstelling Amy Winehouse: A Family Portrait in het Joods Historisch Museum Amsterdam liep tot september vorig jaar.

Ontvang onze nieuwsbrief

Ben je het oneens met de schrijver of heb je een interessante toevoeging?

Schrijf je artikel!

Wees niet bang:
Je wordt goed begeleid door de eindredactie. Bovendien krijgt je artikel een visuele prikkel van onze beeldredactie.