muzikant-tongen-maarten-sesink-ongekunsteld

De muzikant en de artiest

Het concert is zo’n dertig minuten bezig. Tricky rondt een nummer af en stapt naar de microfoon. Hij mompelt iets onverstaanbaars en doet zijn handen open en dicht, alsof het monden zijn. Hij verdwijnt van het podium. De leegte die hij achterlaat, is stiller dan de zaal het gehele concert is geweest. Na een minuut van onzekerheid komt een vreemde man het podium op. Genadeloos vertelt hij ons dat wij te veel lawaai hebben gemaakt. Tricky heeft er op deze manier geen zin meer in.

De nerveuze muzikant

Vanaf het begin van het concert zag Tricky er al niet bepaald ontspannen uit. Tijdens het eerste nummer staat hij met zijn rug naar ons toe. Op veel contact hoeft het publiek de rest van de show ook niet te rekenen. Nerveus loopt hij tussen de paspoppen links en rechts op het podium heen en weer, continu zijn shirt omhoog trekkend. Hij creëert een wirwar van kabels, sleept die achter zich aan en trekt met twee microfoons de ene standaard na de andere om. Al de hele tijd vraag ik me af of het wel goed gaat met hem. Hij komt over als een iemand die gemaakt is om muziek te maken, maar niet om voor een publiek te staan.

Nadat het publiek de boodschap heeft ontvangen en Tricky van het podium is verdwenen, wordt het gelukkig wat stiller. Tricky komt terug en speelt weer, al lijkt het met tegenzin. Rondom mij hoor ik af en toe mensen elkaar tot stilte manen. Na een aantal nummers zegt Tricky iets als: ‘Some of you got quieter’, maar tevreden is hij zeker niet. Een hoop mensen hebben dan ook niets met zijn verzoek gedaan. Het is dan ook geen verrassing als Tricky even later niets anders meer doet dan zwaaien, waarna hij het podium opnieuw verlaat. We hoeven niet te rekenen op een toegift.

De verantwoordelijke

Was dit een goed concert? We hebben meer van de band gehoord dan van Tricky zelf. Tijdens sommige nummers was zijn stem niet eens te horen. Het had zeker beter kunnen zijn. De entertainmentwaarde van het concert was vrij hoog; ik heb niet eerder meegemaakt dat een muzikant ontevreden wegliep. Ook Tricky’s eigenzinnige dans met de microfoons, de standaards, de paspoppen en zijn eigen shirt was vermakelijk. Ik vond het prachtig om hem te zien- elke beweging kwam uit hemzelf en zijn woorden klonken oprecht en intens. Hij was duidelijk geabsorbeerd door de muziek op de momenten waarop hij geen geklets hoorde. Dat gecombineerd met de professionaliteit van de band maakte dat Tricky’s muziek zelfs in deze situatie geweldig uit de verf kwam. Toch kon dat alles het knagende gevoel in mijn maag niet overstemmen. Tricky wilde daar niet zijn, niet zo, niet zonder de volledige aandacht.

Het verbaast me niet dat de eerste de beste recensie van het concert die ik online vind de titel heeft: ‘Tricky – Futloze figurant bij eigen concert.’ Tricky heeft geen goed concert geleverd, dat lees ik. Maar is een slecht concert, wat het volgens mij niet eens was, dan altijd de schuld van degene die het concert geeft? Is een concert niet iets wat afhankelijk is van zowel de muzikant als het publiek? Eigenlijk had Tricky gelijk. Er was continu rumoer; de helft van de mensen was met heel andere dingen bezig dan met de muziek. We zien muziek als iets groots, iets waarin de diepste emoties van de muzikanten worden gelegd, die vervolgens met het publiek worden gedeeld. Hoe kun je het dan maken om respectloos door de muziek heen te schreeuwen? En waarom zou je dat doen, als je zijn muziek de moeite waard vindt?

Ik heb meerdere malen discussies gehad met mensen die menen dat muzikanten bepaalde verplichtingen hebben naar het publiek toe, zoals contact leggen met het publiek en zelfs tijdens elk concert gegarandeerd de bekendste nummers spelen. Van de muzikant wordt verwacht dat hij tegelijkertijd ook een artiest is, een entertainer. Dat klinkt ook logisch als je muziek ziet als een vorm van vermaak. Maar zie je muziek als een kunstvorm, dan is het absurd om vermaak te willen afdwingen. Volgens mij is er maar één ding dat de muzikant verplicht is te doen tijdens een concert: als hij het kan, moet hij de muziek maken waarvan hij oprecht gelooft dat die de moeite waard is. Het maakt niet uit op welke manier hij dit doet en of het publiek hierop zit te wachten; in elk geval hoeft hij zich niets van hen aan te trekken als hij dat niet wil.

Respect

Als we muzikanten gaan zien als kunstenaars, hebben we misschien wat meer respect voor hen. Dan saboteren we hun concerten niet door er constant doorheen te schreeuwen. Als we muzikanten gaan zien als muzikanten, ons realiseren dat ze niet allemaal ‘artiest’ zijn maar slechts goede muziek willen maken, kunnen we misschien begrijpen dat het voor sommigen van hen moeilijker is een concert te geven dan voor anderen. Als we muzikanten gaan zien als mensen, gaan we ons misschien zelfs in hen inleven, en zijn we bereid hen te helpen als ze daar voor ons staan. Op het podium staan is niet zomaar iets.

Tricky maakt geweldige muziek, hij heeft enorme invloed gehad op de triphop en heeft die nog steeds. Hij geeft ons iets waar we alleen maar dankbaar voor kunnen zijn. Tricky lijkt liever niet op het podium te willen staan, helaas. Toch legt hij zijn ziel bloot daarboven, alsof hij niet kan ontsnappen aan de emoties in zijn eigen muziek. Dan lijkt het me vanzelfsprekend dat wij, wanneer hij dat wel doet, voorzichtig met hem zijn. Willen we dat niet, dan is het concert misschien niet wat het had kunnen zijn, maar dat is dan net zo goed onze schuld als de zijne. Van de schrijvers van recensies mag dan ook verwacht worden dat ze zulk publiek er eens van langs geven, in plaats van alleen de muzikant.

Ontvang onze nieuwsbrief

Ben je het oneens met de schrijver of heb je een interessante toevoeging?

Schrijf je artikel!

Wees niet bang:
Je wordt goed begeleid door de eindredactie. Bovendien krijgt je artikel een visuele prikkel van onze beeldredactie.