Begeerte heeft ons aangeraakt is oorspronkelijk een roman van Bert Natter. Het boek gaat over het verlangen van de mens om in een staat van verrukking te komen, bijvoorbeeld door middel van muziek of seks. Er komen veel onbereikbare verlangens in voor, zoals de psychotische Dido voor de fluitspelende Masumitso, en het verlangen van klavecimbelkenner Lucas voor Dido, terwijl zijn overleden vriend Ernst Zwier weer verliefd was op hem. Het toneelstuk Begeerte heeft ons aangeraakt is hierop gebaseerd, en door de keuzes van regisseur Theu Boermans komt dit tot een bijzonder toneelstuk.
Drie acteurs, honderd personages en een verteller
Een van de keuzes die gemaakt is, is het aantal acteurs. Dit zijn er drie, terwijl er in het boek veel meer personages voorkomen, variërend van schoonmaakster tot pauw tot psychoot. Elke keer dat er een personage af gaat, komt er vrijwel direct een andere personage op, waaronder diezelfde acteur verstopt blijft. En ook de acteurs die even niet op het hoofdpodium zijn, blijven zichtbaar in een rol, bijvoorbeeld om vertellerscommentaar of gedachten hardop weer te geven.
Ook de dialogen zijn eigenlijk veel meer dan dat. Als de personages met elkaar praten, transformeert het ene personage soms naadloos in een ander personage. En daarna transformeert de acteur weer terug in zijn oude rol, en gaat het gesprek –alsof er geen verandering plaats heeft gevonden–verder.
Deze transformaties gebeuren zo ijzersterk, dat je er als aanschouwer moeite voor moet doen om er op te letten. Het gebeurt, en het hoort zo, alsof alledaagse gesprekken ook zo gaan. En ook de stem van de ‘verteller’ komt erdoorheen, zonder dat het aanvoelt als onderbreking. Het is gewoon een vloeiend geheel.
Seks zonder lichaamscontact
Iets wat noodgedwongen wat minder vloeiend gaat, en evengoed met dat boek te maken heeft, zijn de verschillende seksscènes. Ze zijn enerzijds essentieel voor het verhaal (‘begeerte’ zit niet voor niets in de boektitel), maar de scènes zijn zo gedetailleerd beschreven, dat het lastig wordt ze uit te beelden. Een beetje tegen elkaar aan wrijven op het podium kan namelijk wel, maar elkaar uitgebreid pijpen en beffen wordt toch iets minder geaccepteerd. Als oplossing is er gekozen voor een vertelstem die vertelt wat er gebeurt, terwijl de acteurs amper lichaamscontact hebben. Dit maakt de scènes erg vlak. Waren deze scènes oorspronkelijk klinisch of erotisch bedoeld?
Spijkerschrift
Behalve het geweldige transformatiespel, maakt ook de humor deze voorstelling zeker de moeite waard om naar toe te gaan. De personages zijn namelijk constant serieus en vrij normaal, terwijl er grappige dingen gebeuren. Zo wordt er op de begrafenis van de overleden vader vertelt over de hobby’s van die vader, waaronder ‘spijkers’ vielen. Hij had een potje waarop stond ‘spijkers bewaren’ (met inhoud) en eentje met de tekst ‘spijkers weggooien’ (leeg). En zijn notities over spijkers maakte hij in, jawel, een spijkerschriftje.
regie: Theu Boermans, spelers: Marcel Hensema, Anniek Pheifer en Bart Klever.
Informatie over wanneer jij ook naar deze voorstelling kunt, vind je onder andere op >> Het Compagnietheater (Amsterdam, Het Nationale Toneel (Den Haag) en De Toneelschuur (Haarlem)
